หากท่านมีอาการของโรคกรดไหลย้อนและใช้ยาลดกรดหรือยาอื่นในกลุ่ม PPI มานานกว่า 2 สัปดาห์แล้วยังไม่ดีขึ้น ท่านอาจจะพบแพทย์ผู้เชี่ยวชาญระบบทางเดินอาหารและลำไส้ ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับระดับความรุนแรงของโรคของท่าน การรักษาจะต้องรวมถึงการปรับพฤติกรรมประจำวัน(Life Style Change) เช่นการออกกำลังกาย การรับประทานอาหาร นอกเหนือจากการใช้ยา หรือการผ่าตัดซึ่งเป็นทางเลือกระดับสุดท้าย

 

การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมประจำวัน Lifestyle Changes

• หากท่านสูบบุหรี่ ให้เลิกสูบบุหรี่
• หลีกเลี่ยงอาหารและเครื่องดิ่มที่ทำให้อาการแย่ลง
• ถ้าอ้วนให้ลดน้ำหนักลงด้วย
• ทานครั้งละน้อยๆในแต่ละมื้อ แต่ทานบ่อยขึ้น
• สวนเสื้อผ้าหลวม ไม่ควรใส่เสื้อผ้ารัดรูปจนเกินไป
• หลีกเลี่ยงการนอนภายใน 3 ชั่วโมงหลังอาหาร
• นอนหนุนเตียงให้ด้านหัวสูง 6-8 นิ้ว การใช้หมอนหนุนจะไม่ได้ผลเนื่องจากมีการงอบริเวณลำตัว

แพทย์อาจแนะนำให้ท่านใช้ยาลดกรด(antacids) ยาที่ทำให้หยุดการผลิตกรดในกระเพาะอาหาร (PPI) รวมถึงยาที่ช่วยให้กล้ามเนื้อบริเวณกระเพาะอาหารทำงานได้ดีขึ้น ยาเหล่านี้ท่านสามารถซื้อเองได้ตามร้านขายยาทั่วไป อย่างไรก็ตามควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรในการใช้ยา

 

ยาลดกรด (Antacids) มักจะเป็นยาตัวแรกที่แนะนำให้ใช้ในการรักษาอาการเจ็บหน้าอก(Heartburn) รวมทั้งอาการอื่นๆของโรคกรดไหลย้อนในกรณีที่อาการไม่รุนแรงนัก ยาลดกรดมีหลายยี่ห้อในตลาดซึ่งมีัส่วนผลมแตกต่างกัน แต่ทุกชนิดต้องมีส่วนผลมหลักของกลุ่มเกลือ 3 ชนิดคือ แมกนีเซียม แคลเซียมและอลูมิเนียม ในรูปของไฮดรอกไซด์หรือคาร์บอเนต เพื่อทำหน้าที่ปรับสภาพกรดในกระเพาะอาหาร

 

เนื่องจากยาทุกชนิดในโลกจะมีผลข้างเคียงมากน้อยขึ้นอยู่กับชนิดของยา ยาลดกรดถึงแม้จะเป็นยาที่ปลอดภัยและหาซื้อได้ง่ายแต่ก็มีผลข้างเคียงเช่นกัน เกลือของแมกนีเซียมมีผลข้างเคียงที่อาจทำให้เกิดการท้องเสีย เกลือของอลูมิเนียมมีผลข้างเคียงทำให้ท้องอืด ท้องเฟ้อ ดังนั้นผู้ผลิตจึงมักรวมส่วนผลมของเกลือแมกนีเซียมและเกลืออลูมิเนียมในอัตราส่วนที่ทำให้ผลข้างเคียงเกิดความสมดุลกัน ยาลดกรดจำพวก แคลเซียมคาร์บอเนตดังนั้นก็ทำให้เกิดการท้องอืดท้องเฟ้อได้เช่นกัน

 

ยาลดการผลิตกรด (H2 blockers) ทำหน้าที่ลดการผลิตกรด ยาชนิดนี้หาซื้อไ้ด้ง่ายและสามารถช่วยรักษาผู้ที่เป็นโรคกรดไหลย้อนได้ในกรณีที่อาการไม่รุนแรงนัก เนื่องจากเป็นยาที่ช่วยลดการผลิตกรดเท่านั้น ไม่ได้หยุดการผลิตกรด นั่นหมายความว่าร่างกายจะยังสามารถผลิตกรดอยู่แต่มีปริมาณน้อยลง

 

ยาหยุดการผลิตกรด (Proton pump inhibitors) ยาในกลุ่มนี้คือยาในกลุ่มที่มีชื่อสามัญลงท้ายด้วยคำว่า -prazole ทั้งหลาย เช่น omeprazole (Prilosec, Zegerid), lansoprazole (Prevacid), pantoprazole (Protonix), rabeprazole (Aciphex), and esomeprazole (Nexium) ยาในกลุ่มนี้มักจะต้องมีแพทย์เป็นผู้สั่งจ่ายยา แต่ปัจจุบันยาบางตัวก็สามารถหาซื้อได้ตามร้ายขายยา ยาในกลุ่ม PPI นี้มีประสิทธิภาพสูงกว่ากลุ่ม H2 blockers และรักษาผู้ที่เป็นโรคกรดไหลย้อนได้ทั้งอาการระดับปานกลางและรุนแรง

 

ยาเพิ่มประสิทธิภาพกล้ามเนื้อ (Prokinetics) เป็นยาที่ช่วยให้กล้ามเนื้อในระบบทางเดินอาหารมีการทำงานได้ดีขึ้น ทำให้อาหารมีเคลื่อนตัวออกจากกระเพาะอาหารได้เร็วขึ้น ยาในกลุ่มนี้มักมีผลข้างเคึยงบ่อย เช่นทำให้เกิดการล้า ง่วงนอน ภาวะหดหู่ ภาวะกังวล

 

เนื่องจากยาแต่ละประเภทมีการทำงานและให้ผลต่อร่างกายแตกต่างกัน การใช้ยาหลายตัวร่วมกันก็เป็นทางเลือกที่ทำได้ เช่นผู้ที่มักจะมีอาการเจ็บหน้าอกหลังรับประทานอาหาร สามารถรับประทานยาลดกรด(antacids)และยาลดการผลิตกรด(H2 blockers)ร่วมกันได้

หากอาการของท่านยังไม่ดีขึ้นหลังจากได้มีการปรับเปลีียมพฤติกรรมรวมทั้งทานยาตามคำแนะนำแล้ว ท่านอาาจะต้องรับการตรวจทดสอบด้วยวิธีต่างๆ ดังนี้

• การฉายรังสีด้วยการกลืนแบเรียม (Barium swallow radiograph) เป็นการใช้รังสีเอ็กซ์เรย์ถ่ายภาพบริเวณท้องเพื่อวิเคราะห์หาความผิดปกติทางกายภาพเช่น ขนาดของหลอดอาหาร เนื้องอกหรือสิ่งอื่นในระบบทางเดินอาหารรวมถึงมะเร็ง

• การส่องกล้อง (Upper endoscopy) เป็นวิธีที่ให้ความแม่นยำสูงกว่าการฉายเอ็กซ์เรย์ วิธีนี้จะใช้อุปกรณ์พิเศษซึ่งเป็นเลนส์ขนาดจิ๋วพร้อมไฟฉายติดอยู่ี่ปลายท่อพลาสติกอ่อนทำหน้าที่เป็นกล้อง ซึ่งจะถูกสอดเข้าทางปากผ่านเข้าไปในหลอดอาหารจนถึงบริเวณท้อง การส่องกล้องจะทำให้แพทย์สามารถมองเห็นพื้นผิวของหลอดอาหารเพื่อตรวจหาความผิดปกติหรือแผลในหลอดอาหาร หากพบความผิดปกติจากการตรวจด้วยวิธีส่องกล้องแล้ว การตรวจด้วยวิธีอื่นก็ไม่จำเป็นต้องทำอีก

• แพทย์อาจใช้วิธีตรวจด้วยการตัดชิ้นเนื้อตัวอย่างจากระบบทางเดินอาหารด้วยการใช้อุปกรณ์คล้ายการส่องกล้อง เพื่อนำชิ้นเนื้อที่ผิดปกติมาตรวจหาสาเหตุว่าเป็นแผลที่เกิดจากโรคกรดไหลย้อนหรือสาเหตุอื่นๆ เช่น การติดเชื้อหรือมะเร็ง

• การวัดสภาพกรดด่าง (pH monitoring examination) แพทย์สามารถใช้อุปกรณ์ขนาดจิ๋วซึ่งทำหน้าที่วัดและบันทึกค่าเวลาและปริมาณของกรดที่ไหลเข้าหลอดอาหาร โดยอุปกรณ์นี้จะถูกใส่เข้าไปและยึดติดไว้ภายในหลอดอาหารเป็นเวลา 24-48 ชั่วโมง เครื่องมือจะมีประโยชน์ถ้ามีการบันทึกรายละเอียดของโภชนาการร่วมด้วย เช่น เวลา ชนิดและปริมาณของอาหารที่รับประทาน เืพื่อให้สามารถวิเคราะห์หาความสัมพันธ์ของอาหารกับการไหลย้อน หรือในบางกรณีสามารถวิเคราะห์ว่าโรคกรดไหลย้อนเป็นสาเหตุของอาการอื่นๆของระบบทางเดินหายใจด้วยหรือไม่

การผ่าตัดเป็นทางเลือกสุดท้ายเมื่อการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมและการใช้ยาไม่ได้ผล รายละเอียดของการผ่าตัดจะไม่กล่าวถึงในที่นี้ แนะนำให้ท่านหาอ่านเองจาก Wikipedia